Rozdział XIII. Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 241.
1. Umowy międzynarodowe ratyfikowane dotychczas przez Rzeczpospolitą Polską na podstawie obowiązujących w czasie ich ratyfikacji przepisów konstytucyjnych i ogłoszone w Dzienniku Ustaw uznaje się za umowy ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i stosuje się do nich przepisy art. 91 Konstytucji, jeżeli z treści umowy międzynarodowej wynika, że dotyczą one kategorii spraw wymienionych w art. 89 ust. 1 Konstytucji.
2. Rada Ministrów w ciągu 2 lat od wejścia w życie Konstytucji przedstawi Sejmowi wykaz umów międzynarodowych zawierających postanowienia niezgodne z Konstytucją.
3. Senatorowie wybrani przed dniem wejścia w życie Konstytucji, którzy nie ukończyli 30 lat, zachowują swoje mandaty do końca kadencji, na którą zostali wybrani.
4. Połączenie mandatu posła lub senatora z funkcją lub zatrudnieniem, których dotyczy zakaz określony w art. 103, powoduje wygaśnięcie mandatu po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie Konstytucji, chyba że poseł albo senator wcześniej zrzeknie się funkcji albo ustanie zatrudnienie.
5. Sprawy będące przedmiotem postępowania ustawodawczego albo przed Trybunałem Konstytucyjnym bądź Trybunałem Stanu, a rozpoczęte przed wejściem w życie Konstytucji, są prowadzone zgodnie z przepisami konstytucyjnymi obowiązującymi w dniu rozpoczęcia sprawy.
6. W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji Rada Ministrów ustali, które z uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń ministrów lub innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji, wymagają – stosownie do warunków określonych w art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji – zastąpienia ich przez rozporządzenia wydane na podstawie upoważnienia ustawy, której projekt w odpowiednim czasie Rada Ministrów przedstawi Sejmowi. W tym samym okresie Rada Ministrów przedstawi Sejmowi projekt ustawy określającej, które akty normatywne organów administracji rządowej, wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji, stają się uchwałami albo zarządzeniami w rozumieniu art. 93 Konstytucji.
7. Obowiązujące w dniu wejścia w życie Konstytucji akty prawa miejscowego oraz przepisy gminne stają się aktami prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji.
Komentarz
Artykuł określa zasady uznawania umów międzynarodowych zawartych przed wejściem w życie nowej ustawy zasadniczej.
Wszystkie umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską na podstawie dotychczasowych przepisów konstytucyjnych zachowały swoją moc i zostały uznane za umowy ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, jeżeli ich treść dotyczy spraw wymienionych w nowej Konstytucji.
Był to niezwykle ważny zapis, który zapewnił Polsce wiarygodność na arenie międzynarodowej. Dzięki niemu partnerzy zagraniczni mieli pewność, że zmiana ustroju wewnętrznego nie oznacza zerwania dotychczasowych sojuszy, traktatów handlowych czy konwencji o ochronie praw człowieka.
Konstytucja RP wprowadziła nową hierarchię źródeł prawa, w której ratyfikowane umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed ustawami, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Artykuł 241 pozwolił na automatyczne włączenie „starych” traktatów do tego nowego, silniejszego mechanizmu ochrony.
W ciągu dwóch lat od wejścia w życie ustawy zasadniczej Rada Ministrów miała obowiązek przedstawić Sejmowi wykaz tych umów, które wymagają potwierdzenia lub renegocjacji ze względu na sprzeczność z nowymi zasadami. Konstytucja kładzie bowiem ogromny nacisk na to, by prawo krajowe i zobowiązania zagraniczne tworzyły spójną całość.
Proces ten miał szczególne znaczenie w kontekście późniejszych starań Polski o członkostwo w Unii Europejskiej oraz obecności w NATO. Uporządkowanie bazy traktatowej pozwoliło na płynne dostosowanie polskiego systemu prawnego do standardów zachodnich.
Obywatele zyskali dzięki temu gwarancję, że prawa wynikające z traktatów międzynarodowych będą respektowane przez polskie sądy i urzędy na równi z nowo uchwalonymi przepisami. Cały ten mechanizm służył budowie nowoczesnego państwa otwartego na współpracę z innymi narodami.
Warto pamiętać, że ten artykuł domyka proces transformacji w sferze polityki zagranicznej. Pokazuje on, że suwerenność państwa nie polega na izolacji, lecz na odpowiedzialnym wypełnianiu przyjętych zobowiązań. Stabilność umów międzynarodowych jest fundamentem bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego, a przepisy przejściowe zawarte w tym artykule skutecznie tę stabilność zabezpieczyły.
Możesz nam pomóc w rozwoju i utrzymaniu serwisu, robiąc codzienne zakupy lub kupując Konstytucję RP przez poniższe linki. Nic nie tracisz, a my zyskujemy niewielką prowizję. Dziękujemy!
Komentarze, opinie
Kulturalne komentarze i opinie – anonimowo, bez konieczności rejestracji i logowania. Wulgarne i obraźliwe treści nie będą publikowane. Błędy na tej stronie lub w serwisie oraz propozycje zmian/ulepszeń można również zgłaszać w komentarzu – dziękujemy.