Art. 234 Konstytucji RP z 1997 r.

Artykuł, który przewiduje nadzwyczajny tryb stanowienia prawa w sytuacji, gdy Sejm nie może się zebrać podczas trwania stanu wojennego.

Jeżeli w czasie stanu wojennego Sejm nie może zebrać się na posiedzenie, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów wydaje rozporządzenia z mocą ustawy. Jest to jedyna sytuacja, w której głowa państwa może zastąpić parlament w tworzeniu prawa o randze ustawowej. Mechanizm ten ma na celu zapewnienie ciągłości rządzenia i możliwość błyskawicznego dostosowania przepisów do wymogów obrony państwa w warunkach wojennych, gdy bezpośrednie zagrożenie lub działania zbrojne uniemożliwiają posłom bezpieczne przybycie do stolicy.

Rozporządzenia te mają jednak ograniczony zakres tematyczny. Mogą dotyczyć wyłącznie spraw, które są niezbędne do odparcia agresji lub zapewnienia funkcjonowania państwa, i muszą mieścić się w granicach określonych przez Konstytucję dla stanów nadzwyczajnych. Każdy taki akt prawny musi zostać podpisany przez Prezydenta na wniosek rządu, co gwarantuje, że kluczowe decyzje nie są podejmowane jednoosobowo, lecz w porozumieniu dwóch najważniejszych ośrodków władzy wykonawczej.

Wszystkie rozporządzenia z mocą ustawy wydane przez Prezydenta podlegają zatwierdzeniu przez Sejm na najbliższym posiedzeniu. Ten przepis stanowi kluczowy mechanizm kontrolny. Oznacza on, że parlament nie zostaje trwale odsunięty od władzy, a jedynie czasowo zastąpiony. Gdy tylko sytuacja na to pozwoli, przedstawiciele narodu muszą zweryfikować decyzje podjęte przez Prezydenta, co zapobiega trwałemu przejęciu kompetencji ustawodawczych przez jedną osobę.

Wprowadzenie tej procedury podkreśla, że nawet w najtragiczniejszych okolicznościach wojennych państwo polskie musi działać na podstawie jasnych reguł prawnych. Rozporządzenia te muszą być niezwłocznie podane do publicznej wiadomości, aby obywatele oraz instytucje wiedziały, jakie przepisy aktualnie obowiązują. Dzięki temu zachowana zostaje przewidywalność działań władzy w sytuacjach ekstremalnych.