Art. 17 Konstytucji RP z 1997 r.

W drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, które reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. Ich zadaniem jest sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem tych profesji w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Dotyczy to m.in. lekarzy, adwokatów czy radców prawnych, którzy poprzez swoje izby dbają o wysokie standardy etyczne i zawodowe, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa każdego obywatela korzystającego z ich usług.

Konstytucja przewiduje również możliwość tworzenia innych rodzajów samorządów. Nie mogą one jednak naruszać wolności wykonywania zawodu ani ograniczać swobody podejmowania działalności gospodarczej. Takie rozwiązanie zapewnia równowagę między potrzebą nadzoru nad specjalistycznymi profesjami a prawem każdego człowieka do swobodnego wyboru drogi zawodowej, o czym szerzej mówi art. 65, gwarantujący wolność pracy.

Istnienie takich struktur jest formą decentralizacji państwa, gdzie środowiska branżowe same pilnują dyscypliny i jakości wewnątrz swoich szeregów. Konstytucja RP chroni te organizacje, uznając je za istotny element demokratycznego porządku. Dzięki nim państwo nie musi kontrolować każdego aspektu pracy specjalistów, powierzając to zadanie organom, które najlepiej znają specyfikę i wyzwania danej branży.