Art. 243 Konstytucji RP z 1997 r.

Komentarz

Ostatni przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który określa moment narodzin nowego porządku prawnego. Ten trzymiesięczny okres, zwany w języku prawniczym vacatio legis, był niezbędny, aby całe społeczeństwo, sędziowie, urzędnicy oraz organy władzy mogły zapoznać się z treścią nowej ustawy zasadniczej.

Konstytucja RP nie mogła zacząć obowiązywać z dnia na dzień, ponieważ wprowadzała fundamentalne zmiany w funkcjonowaniu państwa, które wymagały przygotowania mentalnego i organizacyjnego.

Data wejścia w życie – 17 października 1997 roku – stała się symbolicznym momentem pełnego domknięcia transformacji ustrojowej w Polsce. Od tego dnia każda inna ustawa, każde orzeczenie sądu i każda decyzja urzędnika musiały być zgodne z zasadami zapisanymi w tym dokumencie.

Konstytucja Polski przestała być tylko projektem zatwierdzonym w referendum, a stała się żywym prawem, które do dziś chroni nasze wolności i wyznacza granice władzy publicznej.

Wprowadzenie tak doniosłego aktu prawnego z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym świadczy o dojrzałości państwa i poszanowaniu zasady zaufania obywatela do państwa. Dzięki temu okresowi przejściowemu uniknięto chaosu prawnego, a system mógł płynnie przejść na nowe tory demokratyczne.

Konstytucja w swoim ostatnim artykule przypomina nam, że prawo, aby było szanowane, musi być najpierw poznane i zrozumiane przez tych, którym ma służyć.

Niniejszy artykuł kończy treść ustawy zasadniczej, pieczętując jej moc obowiązującą na całym terytorium państwa. Warto pamiętać, że choć jest to ostatni z 243 artykułów, stanowi on fundament dla wszystkich poprzednich, nadając im realną moc prawną. W ten sposób zamyka się klamra procesu konstytucyjnego, który dał Polsce stabilne ramy funkcjonowania w XXI wieku.