Rozdział XIII. Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 239.
1. W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją ustaw uchwalonych przed dniem jej wejścia w życie nie są ostateczne i podlegają rozpatrzeniu przez Sejm, który może odrzucić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego większością 2/3 głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Nie dotyczy to orzeczeń wydanych w następstwie pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego.
2. Postępowanie w sprawach o ustalenie przez Trybunał Konstytucyjny powszechnie obowiązującej wykładni ustaw, wszczęte przed wejściem w życie Konstytucji, podlega umorzeniu.
3. Z dniem wejścia w życie Konstytucji uchwały Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustalenia wykładni ustaw tracą moc powszechnie obowiązującą. W mocy pozostają prawomocne wyroki sądu oraz inne prawomocne decyzje organów władzy publicznej, podjęte z uwzględnieniem znaczenia przepisów ustalonego przez Trybunał Konstytucyjny w drodze powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.
Komentarz
Artykuł ten przewidywał, że w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności ustaw uchwalonych przed tym dniem nie są ostateczne. Sejm miał prawo odrzucić takie orzeczenie większością 2/3 głosów. Było to rozwiązanie wyjątkowe, mające na celu zapewnienie parlamentowi czasu na uporządkowanie starego systemu prawnego, bez ryzyka natychmiastowego usunięcia przepisów, które – choć wadliwe w nowym świetle – były niezbędne do bieżącego funkcjonowania państwa.
Konstytucja RP wprowadziła również zasadę, że nie dotyczy to orzeczeń wydanych po upływie wspomnianych dwóch lat. Po tym terminie wszystkie wyroki Trybunału stały się ostateczne i powszechnie obowiązujące, co przypieczętowało pełną niezależność sądownictwa konstytucyjnego w Polsce. Był to świadomy proces wzmacniania roli Trybunału, który z organu o ograniczonej skuteczności stał się fundamentem ochrony praworządności i nadrzędności ustawy zasadniczej.
Ponadto przepis ten odnosił się do wygaśnięcia członkostwa w Trybunale Stanu oraz Radzie Polityki Pieniężnej w sytuacjach określonych w nowych przepisach. Dzięki temu możliwe było płynne uformowanie tych ciał zgodnie z nowymi kryteriami, przy jednoczesnym poszanowaniu praw osób już sprawujących te funkcje. Konstytucja w ten sposób precyzyjnie domykała proces wymiany kadr w kluczowych instytucjach finansowych i sądowniczych państwa.
Zapisy te pokazują, jak wielką wagę przywiązywano do tego, aby transformacja ustrojowa nie odbywała się w sposób gwałtowny. Dwuletni okres „ostrzegawczy” dla Sejmu pozwolił na spokojną weryfikację dawnych przepisów i ich ewentualną korektę. Dziś te normy mają znaczenie historyczne, lecz ich obecność w tekście przypomina o trudach budowania nowoczesnego państwa prawa i o tym, że nawet najwyższa władza ustawodawcza musiała ostatecznie uznać wyższość kontroli konstytucyjnej.
Możesz nam pomóc w rozwoju i utrzymaniu serwisu, robiąc codzienne zakupy lub kupując Konstytucję RP przez poniższe linki. Nic nie tracisz, a my zyskujemy niewielką prowizję. Dziękujemy!
Komentarze, opinie
Kulturalne komentarze i opinie – anonimowo, bez konieczności rejestracji i logowania. Wulgarne i obraźliwe treści nie będą publikowane. Błędy na tej stronie lub w serwisie oraz propozycje zmian/ulepszeń można również zgłaszać w komentarzu – dziękujemy.