Art. 219 Konstytucji RP z 1997 r.

Sejm uchwala budżet państwa na rok budżetowy w formie ustawy budżetowej. Jest to fundamentalny dokument, w którym planuje się wszystkie dochody, takie jak podatki i cła, oraz wydatki przeznaczone na naukę, obronność, zdrowie czy infrastrukturę. Ponieważ budżet przybiera formę ustawy, jego przyjęcie wymaga pełnej procedury parlamentarnej, co daje opozycji i opinii publicznej wgląd w to, jak rząd zamierza gospodarować wspólnymi pieniędzmi w nadchodzącym roku.

Zasady i tryb opracowania projektu budżetu państwa, stopień jego szczegółowości oraz wymagania, którym powinien odpowiadać projekt, a także zasady i tryb wykonywania ustawy budżetowej określa ustawa. Oznacza to, że rząd nie ma pełnej dowolności w tym, jak przygotowuje plan finansowy. Musi trzymać się sztywnych reguł dotyczących przejrzystości i rzetelności obliczeń, aby parlament mógł rzetelnie ocenić realność założonych wpływów i kosztów.

W wyjątkowych sytuacjach, gdy prace nad budżetem się przedłużają, Rada Ministrów może przedłożyć Sejmowi projekt ustawy o prowizorium budżetowym na okres krótszy niż rok. Jeśli jednak ustawa budżetowa lub prowizorium nie wejdą w życie przed dniem rozpoczęcia roku budżetowego, rząd prowadzi gospodarkę finansową na podstawie przedłożonego wcześniej projektu. Takie rozwiązanie, przewidziane przez Konstytucję RP, gwarantuje ciągłość funkcjonowania państwa i wypłacalność jego instytucji nawet w obliczu sporów politycznych w parlamencie.

Warto również pamiętać, że dochody i wydatki państwa są jawne. Obywatele mają prawo wiedzieć, na co przeznaczane są ich podatki, a rola Sejmu w uchwalaniu budżetu jest kluczowym elementem kontroli nad władzą wykonawczą. System ten ma zapobiegać niekontrolowanemu zadłużaniu kraju i zapewniać stabilność ekonomiczną wszystkim mieszkańcom.