Art. 198 Konstytucji RP z 1997 r.

Za naruszenie ustawy zasadniczej lub innych ustaw w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu ponoszą osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie.

Katalog ten obejmuje Prezydenta Rzeczypospolitej, Prezesa Rady Ministrów oraz członków rządu, Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, oraz Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych.

Odpowiedzialność ta ma charakter szczególny – nie dotyczy ona pospolitych przestępstw, ale tzw. deliktów konstytucyjnych, czyli czynów, które choć nie muszą być zbrodniami w sensie kodeksu karnego, stanowią poważne uchybienie obowiązkom nałożonym przez prawo najwyższej rangi.

Wobec Prezydenta zakres ten jest najszerszy, gdyż odpowiada on przed Trybunałem Stanu także za przestępstwa pospolite. Z kolei posłowie i senatorowie podlegają temu trybunałowi w zakresie naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia państwowego.

Kary nakładane przez Trybunał Stanu są bardzo dotkliwe i mają na celu wyeliminowanie z życia publicznego osób, które sprzeniewierzyły się swoim obowiązkom. Mogą one obejmować utratę czynnego i biernego prawa wyborczego, zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk lub utratę orderów i odznaczeń.

Istnienie tego organu jest wyrazem zasady, że nikt w państwie nie stoi ponad prawem, a osoby piastujące najwyższe godności muszą liczyć się z surowymi konsekwencjami za każde działanie uderzające w porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej.