Art. 186 Konstytucji RP z 1997 r.

Głównym zadaniem Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jest czuwanie nad tym, aby sądy pozostały niezależne, a sędziowie niezawiśli. W praktyce oznacza to, że Rada pełni rolę swoistej tarczy, która ma chronić wymiar sprawiedliwości przed wpływami politycznymi czy naciskami ze strony innych władz. Jest to instytucja kluczowa dla zachowania równowagi w państwie, ponieważ bez wolnych od nacisków sądów nie można mówić o rzetelnej ochronie praw, jakie gwarantuje każdemu obywatelowi Konstytucja RP.

Aby skutecznie realizować to zadanie, Krajowa Rada Sądownictwa posiada specjalne uprawnienie: może składać wnioski do Trybunału Konstytucyjnego. Dzieje się tak w sytuacjach, gdy pojawiają się nowe przepisy lub ustawy, które mogłyby zagrozić wolności sędziów w wydawaniu wyroków lub ograniczyć autonomię sądów. Dzięki temu Konstytucja przewiduje mechanizm, który pozwala zablokować szkodliwe prawo jeszcze zanim wpłynie ono negatywnie na pracę sędziów i życie ludzi szukających sprawiedliwości.

Działalność Rady ma bezpośredni wpływ na poczucie bezpieczeństwa prawnego w społeczeństwie. Gdy obywatele mają pewność, że istnieje organ dbający o bezstronność sędziów, wzrasta zaufanie do całego państwa.

Choć praca KRS często odbywa się w zaciszu gabinetów i dotyczy skomplikowanych procedur, jej ostatecznym celem jest zapewnienie, by w każdej sali rozpraw o wyniku sprawy decydowały wyłącznie dowody i przepisy, a nie polityczne interesy czy zewnętrzne sugestie.