Art. 181 Konstytucji RP z 1997 r.

Ten tzw. immunitet sędziowski nie jest przywilejem dla samej osoby sędziego, ale ochroną jego urzędu. Chodzi o to, aby policja czy prokuratura, podległe władzy wykonawczej, nie mogły postawić sędziemu fikcyjnych zarzutów karnych tylko po to, by odsunąć go od prowadzenia niewygodnej dla rządu sprawy. O tym, czy zarzuty są zasadne, decyduje inny, niezależny sąd, co gwarantuje bezstronność całego procesu.

Zasada nietykalności sędziego idzie jeszcze dalej – sędzia nie może być zatrzymany ani aresztowany, chyba że zostanie złapany na gorącym uczynku przy popełnianiu przestępstwa, a jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Nawet w takiej nadzwyczajnej sytuacji prawo wymaga natychmiastowego powiadomienia prezesa właściwego sądu o fakcie zatrzymania. Prezes ma prawo nakazać niezwłoczne zwolnienie sędziego, jeśli uzna, że zatrzymanie było niezasadne lub naruszało powagę urzędu.

Wspomniane mechanizmy mają na celu stworzenie sędziemu „bezpiecznej przestrzeni” do wydawania wyroków. W społeczeństwie demokratycznym sędzia często musi podejmować decyzje, które budzą silne emocje lub uderzają w interesy wpływowych osób. Gdyby nie immunitet, sędziowie mogliby stać się celem licznych, bezzasadnych oskarżeń, co sparaliżowałoby pracę sądów.

Dzięki tym zapisom system dba o to, by jedyną drogą pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności była rzetelna procedura sądowa, a nie naciski o charakterze policyjnym czy politycznym.