Art. 138 Konstytucji RP z 1997 r.

Prezydent nadaje ordery i odznaczenia, będąc najwyższym sędzią w sprawach o uhonorowanie osób zasłużonych dla kraju. Jest to uprawnienie osobiste, co oznacza, że decyzje w tym zakresie nie wymagają zgody rządu (kontrasygnaty).

W polskiej praktyce ustrojowej ordery są narzędziem budowania prestiżu państwa oraz polityki historycznej, a Prezydent jako jedyny dysponent tych wyróżnień może nagradzać wybitne postawy obywatelskie, militarne czy naukowe, podkreślając tym samym wartości uznawane za fundament Rzeczypospolitej.

Głównym wnioskiem płynącym z tego przepisu jest rola Prezydenta jako strażnika honoru narodowego i ciągłości tradycji. Choć proces zgłaszania kandydatur jest często sformalizowany i angażuje kapituły orderów, ostateczny głos należy do głowy państwa, co pozwala na docenienie osób, które mogłyby zostać pominięte w biurokratycznej machinie.

Prawo to ma jednak również drugą stronę – Prezydent może pozbawić kogoś orderu, jeśli ta osoba dopuści się czynu niegodnego, co sprawia, że system odznaczeń pozostaje żywym i moralnie zobowiązującym instrumentem w rękach najwyższego urzędnika.