Art. 85 Konstytucji RP z 1997 r.

To jeden z najbardziej fundamentalnych zapisów, który podkreśla szczególną więź między jednostką a państwem w sytuacjach najwyższego zagrożenia. Obrona ta nie sprowadza się wyłącznie do walki z bronią w ręku, ale obejmuje szeroki wachlarz działań na rzecz bezpieczeństwa kraju, których szczegóły zawsze określa ustawa.

Rzetelnym wnioskiem z tego przepisu jest to, że służba wojskowa jest tylko jedną z form realizacji tego obowiązku. Konstytucja RP przewiduje również sytuacje, w których obywatel – ze względu na swoje przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne – może ubiegać się o służbę zastępczą. Takie rozwiązanie pozwala pogodzić wymogi bezpieczeństwa państwa z wolnością sumienia, o której mówi art. 53.

Obowiązek ten spoczywa na obywatelach w zakresie i na zasadach ściśle określonych w przepisach ustawowych. Dzięki temu każdy wie, jakich działań państwo może od niego oczekiwać w czasie pokoju, a jakich w razie ewentualnego konfliktu. Ustawa zasadnicza gwarantuje więc, że przygotowania do obrony kraju odbywają się w sposób uporządkowany i przewidywalny dla każdego członka wspólnoty.