Art. 136 Konstytucji RP z 1997 r.

Artykuł ten uprawnia Prezydenta do zarządzenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz użycia Sił Zbrojnych do obrony kraju, jednak wyłącznie na wniosek Rady Ministrów. Taka konstrukcja prawna sprawia, że w momentach najwyższej próby dla państwa, odpowiedzialność jest dzielona: rząd ocenia realną potrzebę i koszty operacyjne, a Prezydent nadaje tej decyzji najwyższą rangę państwową.

Jest to bezpiecznik chroniący przed samowolnym użyciem wojska przez jedną osobę, a jednocześnie mechanizm umożliwiający błyskawiczną reakcję na agresję, gdy liczy się każda godzina.

Kluczowy wniosek dotyczy realnego balansu władzy w sytuacjach ekstremalnych – Prezydent nie jest samodzielnym „wodzem”, lecz wykonawcą woli rządu w zakresie działań zbrojnych. W polskiej rzeczywistości oznacza to, że sprawność obrony zależy od jakości relacji na linii Pałac Prezydencki – Kancelaria Premiera.

Jeśli te dwa ośrodki nie współpracują, procedura z art. 136 może stać się wąskim gardłem systemu bezpieczeństwa. Prawnie system ten jest jednak spójny i rygorystyczny, co gwarantuje, że każda decyzja o wysłaniu żołnierzy do walki ma pełną legitymację demokratycznie wybranych władz.