Rozdział V. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 144.
1. Prezydent Rzeczypospolitej, korzystając ze swoich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, wydaje akty urzędowe.
2. Akty urzędowe Prezydenta Rzeczypospolitej wymagają dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów, który przez podpisanie aktu ponosi odpowiedzialność przed Sejmem.
3. Przepis ust. 2 nie dotyczy:
- 1) zarządzania wyborów do Sejmu i Senatu,
- 2) zwoływania pierwszego posiedzenia nowo wybranych Sejmu i Senatu,
- 3) skracania kadencji Sejmu w przypadkach określonych w Konstytucji,
- 4) inicjatywy ustawodawczej,
- 5) zarządzania referendum ogólnokrajowego,
- 6) podpisywania albo odmowy podpisania ustawy,
- 7) zarządzania ogłoszenia ustawy oraz umowy międzynarodowej w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej,
- 8) zwracania się z orędziem do Sejmu, do Senatu lub do Zgromadzenia Narodowego,
- 9) wniosku do Trybunału Konstytucyjnego,
- 10) wniosku o przeprowadzenie kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli,
- 11) desygnowania i powoływania Prezesa Rady Ministrów,
- 12) przyjmowania dymisji Rady Ministrów i powierzania jej tymczasowego pełnienia obowiązków,
- 13) wniosku do Sejmu o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu członka Rady Ministrów,
- 14) odwoływania ministra, któremu Sejm wyraził wotum nieufności,
- 15) zwoływania Rady Gabinetowej,
- 16) nadawania orderów i odznaczeń,
- 17) powoływania sędziów,
- 18) stosowania prawa łaski,
- 19) nadawania obywatelstwa polskiego i wyrażania zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego,
- 20) powoływania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego,
- 21) powoływania Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego,
- 22) powoływania Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego,
- 23) powoływania prezesów Sądu Najwyższego oraz wiceprezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego,
- 24) wniosku do Sejmu o powołanie Prezesa Narodowego Banku Polskiego,
- 25) powoływania członków Rady Polityki Pieniężnej,
- 26) powoływania i odwoływania członków Rady Bezpieczeństwa Narodowego,
- 27) powoływania członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
- 28) nadawania statutu Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej oraz powoływania i odwoływania Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej,
- 29) wydawania zarządzeń na zasadach określonych w art. 93,
- 30) zrzeczenia się urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej.
Komentarz
Większość aktów urzędowych wydawanych przez Prezydenta wymaga dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów, co nazywamy kontrasygnatą. Przejęcie współodpowiedzialności przez Premiera oznacza, że za dany akt odpowiada on przed Sejmem, co jest fundamentem systemu parlamentarno-gabinetowego.
Istnieje jednak szeroka lista ponad 30 wyjątków, zwanych prerogatywami (np. prawo łaski, mianowanie sędziów, zarządzanie wyborów), które Prezydent wykonuje całkowicie samodzielnie. Taki podział jasno odróżnia sferę niezależności głowy państwa od działań, które muszą być spójne z polityką rządu.
Głównym wnioskiem płynącym z tego artykułu jest to, że Prezydent nie może prowadzić w pełni samodzielnej polityki w obszarach, w których nie posiada prerogatyw. Brak podpisu Premiera pod aktem wymagającym kontrasygnaty sprawia, że decyzja prezydencka jest nieważna.
System ten wymusza stały dialog między dwoma ośrodkami władzy wykonawczej i zapobiega sytuacji, w której Prezydent mógłby blokować bieżące zarządzanie państwem lub podejmować decyzje wykonawcze bez politycznej odpowiedzialności rządu przed parlamentem.
Możesz nam pomóc w rozwoju i utrzymaniu serwisu, robiąc codzienne zakupy lub kupując Konstytucję RP przez poniższe linki. Nic nie tracisz, a my zyskujemy niewielką prowizję. Dziękujemy!
Komentarze, opinie
Kulturalne komentarze i opinie – anonimowo, bez konieczności rejestracji i logowania. Wulgarne i obraźliwe treści nie będą publikowane. Błędy na tej stronie lub w serwisie oraz propozycje zmian/ulepszeń można również zgłaszać w komentarzu – dziękujemy.